Black and White Rhapsodies Group
Black and White Rhapsodies Group
Home | Profile | Register | Active Topics | Members | Search | FAQ
Username:
Password:
Save Password
Forgot your Password?

 

กฏ กติกา มารยาท ในการใช้ webboard
 All Forums
 www.bwfoto.net
 คอลัมน์
 มือใหม่หัด tilt
 New Topic  Reply to Topic
Share Like
Author Topic  

silhouette
สมาชิกชั้นประถม

24 Posts

Posted - 04 January 2014 :  16:08:43  Show Profile  Reply with Quote
มีพี่ให้ลอง LF เลยไปหมกมุ่นกับตำรา
ลองเอามะพร้าวห้าวมาเสนอในสวนครับ
(รบกวนพี่ๆช่วยชี้แนะด้วยคร้าบบบ)

ทำไมต้อง tilt

การ tilt เป็น function ที่สำคัญและมีประโยชน์มาก
แบ่งเป็น 2 แบบ คือ lens tilt (หรือ front tilt) และ back tilt
(ยังไม่พูดถึง shift ครับ)

1. plane of sharp focus

กล้องถ่ายรูปทั่วไป lens plane (ระนาบที่ผ่าน lens center ) จะขนานกับ film plane (ระนาบของ film) ทำให้เกิด plane of sharp focus ซึ่งจะขนานกับระนาบทั้งสอง การปรับ focus เป็นการเลื่อนระยะห่างระหว่าง lens กับ film ทำให้ plane of sharp focus เปลี่ยนระยะ ผลก็คือ ภาพจะชัดที่ระยะต่างกัน

แต่ไม่ว่าอย่างไร หาก lens plane ยังขนานกับ film plane ผลจะทำให้ plane of sharp focus ขนานกับระนาบทั้งสองเสมอ

เกิดอะไรขึ้นเมื่อ tilt lens

การ tilt lens นั้นจะส่งต่อ plane of sharp focus เนื่องจาก lens plane ไม่ได้ขนานกับ film plane (เพราะ tilt) ทำให้เกิด plane of sharp focus ที่ไม่ได้ขนานกับ film plane

โดย plane of sharp focus จะทำมุมกับ film plane (คำอธิบายอย่างละเอียดขอให้ศึกษาจาก Scheimpflug principle)

แล้วมีประโยชน์อย่างไร

ทำให้เราสามารถกำหนดระยะชัดของภาพที่เราจะถ่ายได้
เช่น ถ้าเราทำให้ plane of sharp focus พาดผ่านระยะตั้งแต่ 1.5 - 8.0 เมตร ผลก็คือ ไม่ว่าจะ set f stop เท่าไร สิ่งที่อยู่บน plane of sharp focus จะชัดเสมอ

นั่นเท่ากับว่าเราได้หลุดออกจากข้อจำกัดของ lens

และตัวอย่างที่ไม่น่าเชื่อก็คือ ถ้าเราทำให้ plane of sharp focus พาดผ่านระยะ 1.5 เมตร ถึง infinity เราจะได้ภาพชัดตั้งแต่ระยะ 1.5 เมตร ถึง infitity ทั้งๆที่อาจจะเปิด f stop ที 2.8 หรือ 4

......to be continue

นายที
Lith Master

5404 Posts

Posted - 04 January 2014 :  16:59:24  Show Profile  Reply with Quote
รออ่านครับ
Go to Top of Page

เพราะว่า
ชักเริ่มติดขาวดำ

120 Posts

Posted - 04 January 2014 :  21:45:18  Show Profile  Reply with Quote
ปูเสื่อๆครับ
Go to Top of Page

silhouette
สมาชิกชั้นประถม

24 Posts

Posted - 05 January 2014 :  18:14:12  Show Profile  Reply with Quote
1. plane of sharp focus (ต่อ)

เกิดอะไรขึ้นถ้า back tilt

เมื่อ back tilt จะเกิดผลที่สำคัญ 2 อย่างคือ หนึ่ง ทำให้ film plane กับ lens plane ไม่ขนานกัน ดังนั้นจะเกิดผลแบบเดียวกับ lens tilt คือทำให้ plane of sharp focus เปลี่ยน บางคนจึงแนะนำว่าสามารถใช้ back tilt เพื่อช่วยในการปรับ plane of sharp focus ได้

แต่ช้าก่อนครับ
ประการที่สอง สิ่งสำคัญที่ back tilt ต่างจาก lens tilt คือ ทำให้ film plane ไม่ตั้งฉากกับพื้นดิน ผลก็คือเกิด distortion ของภาพ

เวลาเราถ่ายรูปด้วยกล้องทั่วไป ถ้าเราถ่ายด้วยมุมเงย(หรือก้ม) ภาพที่ได้จะเกิด distortion เพราะ film plane ไม่ตั้งฉากกับพื้นดิน ถ้าเป็น landscape เช่น ตึก ก็จะเกิด distortion เสาตึกสองฝั่งจะไม่ขนานกัน

ดังนั้น หัวใจของ back tilt คือการแก้ distortion ไม่ใช่เพื่อปรับ plane of sharp focus โดยการดูง่ายๆจากภาพบน focusing screen (กระจกรับภาพ) แล้วก็แก้ distortion จนพอใจ

แต่ถ้าเราไม่ต้องการผลต่อ plane of sharp focus หรือพูดง่ายๆ ปรับ back tilt แล้วยังอยากให้ plane of sharp focus ขนานกับ film plane เราก็ปรับให้ lens plane ขนานกับ film plane (โดยการปรับ lens tilt ในองศาที่เท่ากัน)

แต่ถ้าปรับ back tilt แล้วต้องการปรับ plane of sharp focus ด้วย ก็ต้องคำนวณหักลบกันครับ เช่น back tilt ไปด้านหลัง 3 องศา และต้องการผลของ lens tilt down 5 องศา ก็ต้องไปทำ lens tilt down 2 องศา

ขออนุญาตพูดเฉพาะ lens tilt

.......to be continue


Edited by - silhouette on 05 January 2014 18:19:02
Go to Top of Page

silhouette
สมาชิกชั้นประถม

24 Posts

Posted - 07 January 2014 :  16:48:56  Show Profile  Reply with Quote
รบกวนถามว่า
ผมจะเอาภาพประกอบคำอธิบายใส่ใน post ได้ยังไง

ทำไม่เป็นครับ
Go to Top of Page

soranai
ตี่จุยเอี้ย



786 Posts

Posted - 08 January 2014 :  10:35:23  Show Profile  Reply with Quote
http://www.bwfoto.net/ques_answ/topic.asp?TOPIC_ID=1029 <---- วิธีโพสรูป

ปล รออ่านต่อ เปิดมาดูทุกวันครับ

www.tadeegallery.com
Go to Top of Page

silhouette
สมาชิกชั้นประถม

24 Posts

Posted - 08 January 2014 :  20:09:57  Show Profile  Reply with Quote
2. Scheimpflug principle

เป็นพื้นฐานการอธิบายเกี่ยวกับฟิสิกส์ของแสง โดยเฉพาะผลที่เกิดกับ tilt
ขออธิบายแบบย่อๆดังนี้



เส้นสีเหลืองคือ film plane
สีเขียวคือแนวระนาบที่ผ่าน lens center และขนานกับ film plane
สีน้ำเงินคือระนาบผ่านจุด focus (front focus) และขนานกับ lens plane (ตามแนวที่ tilt)

ดูจากภาพจะเห็นจุดตัดที่สำคัญ 2 จุด คือ
1. Scheimpflug line จุดสีฟ้า
2. Hinge line จุดสีเหลือง
(ข้อสังเกต ที่เราเห็นเป็นจุด แต่เรียกว่า line เพราะที่จริงมันเป็นการตัดกันของระนาบ เปรียบเทียบง่ายๆเหมือนจุดบานพับประตู)

แนวเส้นที่แดงคือ plane of sharp focus แนวนี้จะผ่าน Scheimpflug line และ Hinge line
Go to Top of Page

silhouette
สมาชิกชั้นประถม

24 Posts

Posted - 08 January 2014 :  20:11:29  Show Profile  Reply with Quote
ขอบคุณ ตี่จุ๋ยเอี๊ย สำหรับคำแนะนำครับ
และขอบคุณสำหรับกำลังใจด้วยครับ
Go to Top of Page

silhouette
สมาชิกชั้นประถม

24 Posts

Posted - 08 January 2014 :  20:14:36  Show Profile  Reply with Quote
2. Scheimpflug principle (ต่อ)

ผลที่เกิดจาก lens tilt (down tilt) ที่องศาต่างๆ
(จะอธิบายเฉพาะ down tilt เพราะถ้า up tilt ผลก็คือ plane of sharp focus จะอยู่เหนือกล้อง ซึ่งมีโอกาสใช้น้อย เช่น ถ่ายฝูงจิ้งจกบนเพดาน)



1. ผลต่อ plane of sharp focus
a. ถ้า lens tilt น้อย จุดสีฟ้าจะอยู่ต่ำกว่าสีเหลืองมาก ทำให้ plane of sharp focus อยู่ในแนวตั้งมาก
b. ถ้า lens tilt มากขึ้น จุดสีฟ้าจะขยับขึ้นสูง ทำให้ plane of sharp focus อยู่ในแนวนอนมากขึ้น (และถ้ามากไปอีก อาจอยู่สูงกว่าจุดเหลืองก็ได้)

2. ตำแหน่งของ hinge line (จุดเหลือง)
ความสูงของจุดเหลือง หรือ ระยะระหว่าง จุดศูนย์กลาง lens กับ Hinge line มีชื่อเรียกว่า J distance ( ค่ า J)
ค่านี้มีความสำคัญ เพราะจะเป็นตัวช่วยให้เราคำนวณว่า ควรจะ tilt กี่องศา (รายละเอียดขอพูดถึงทีหลังครับ)
a. ถ้า lens tilt น้อยๆ จุดสีเหลืองจะอยู่ต่ำ ค่า J มาก
b. ถ้า lens tilt มากขึ้น จุดสีเหลืองจะสูงขึ้น ค่า J ลดลง


ถ้าสังเกตจะพบว่า หากเราต้องการให้ hinge line อยู่ที่พื้นดิน ค่า J จะเท่ากับความสูงของกล้อง

…….to be continued
Go to Top of Page

นายที
Lith Master

5404 Posts

Posted - 09 January 2014 :  11:23:17  Show Profile  Reply with Quote
รออ่านต่อ
Go to Top of Page

silhouette
สมาชิกชั้นประถม

24 Posts

Posted - 09 January 2014 :  21:43:54  Show Profile  Reply with Quote
ขอสรุปสั้นๆก่อนจะไปต่อครับ

1. การ tilt นั้นทำให้เปลี่ยน plane of sharp focus
2. back tilt เปลี่ยน plane of sharp focus และเกิด distortion
3. องศาของ plane of sharp focus สัมพันธ์กับ องศาของการ tilt
4. tilt degree สัมพันธ์กับ ค่า J

ขออนุญาตมาต่อพรุ่งนี้ครับ
Go to Top of Page

silhouette
สมาชิกชั้นประถม

24 Posts

Posted - 10 January 2014 :  23:08:14  Show Profile  Reply with Quote
3. J distance

มาถึงตอนนี้ทุกท่านคงอยากจะทราบว่า จะ tilt กี่องศา
ผมขออนุญาตบอกตรงนี้ว่า เราจะรู้ว่าควรจะ tilt กี่องศา ต้องพิจารณารวมๆหลายปัจจัยครับ
เปรียบเทียบง่ายๆเหมือนมีคนถามว่าจะตั้ง f stop เท่าไรดี

เรารู้แล้วว่า ค่า J จะสัมพันธ์กับ tilt degree
นอกจากนี้ยังสัมพันธ์กับ ทางยาวโฟกัสของเลนส์ ( focus length – f length )

ดังนั้น ถ้าเรารู้ค่า J ที่เหมาะสม เราก็ไปดูตาราง tilt angle/J distance สำหรับ f-length ต่างๆ

ตัวอย่างเช่น
Tilt angle 1 องศา f=90, J=5.16m f=120, J=6.88m f=150, J=8.59m f=240 J=13.75m
Tilt angle 5 องศา f=90, J=1.03m f=120, J=1.38m f=150, J=1.72m f=240 J=2.75m


.... to be continued
Go to Top of Page

silhouette
สมาชิกชั้นประถม

24 Posts

Posted - 10 January 2014 :  23:12:09  Show Profile  Reply with Quote
4. Focusing

ตอนนี้เรามาดูว่าเกิดอะไรเมื่อเรา focus

สำหรับกล้องทั่วไปที่ไม่ได้ tilt การ focus ก็คือการปรับให้ระยะระหว่าง lens กับ film เปลี่ยนไป

ถ้า lens อยู่ห่างจาก film เท่ากับ focus length ภาพที่ระยะ infinity จะชัดที่ film นั่นคือ plane of sharp focus (ตั้งฉากกับพื้น) อยู่ที่ infinity

ถ้าเราต้องการให้ focus ที่ระยะใกล้ เราก็ปรับให้ lens อยู่ห่างจาก film มากขึ้น (หมุนหรือเลื่อนให้ lens ยื่นออก) plane of sharp focus ก็จะเลื่อนเข้ามาที่ระยะนั้น


ที่นี้ถ้า tilt จะเกิดอะไรกับ plane of sharp focus
ดูภาพครับ



เราจะเห็นว่า การปรับ focus ของเราก็จะทำให้ plane of sharp focus เปลี่ยนองศาด้วย
นี่แหล่ะ ที่ทำให้การ focus ในกรณีที่ tilt เป็นเรื่องยาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งถ้าเราใช้การเดาๆ ลองผิดลองถูกไปเรื่อยๆ จะไม่มีทางสำเร็จ

การ focus ในกรณีนี้จึงต้องอาศัยความเข้าใจ แล้ว(เชื่อว่า)ทุกอย่างก็จะง่ายขึ้น

..... to be continued

Go to Top of Page

silhouette
สมาชิกชั้นประถม

24 Posts

Posted - 11 January 2014 :  20:07:16  Show Profile  Reply with Quote
5. Depth of field

Depth of field หรือ ช่วงระยะชัด
เราทราบกันดีว่า depth of field นั้นจะเปลี่ยนแปลงสัมพันธ์กับ f-stop



ในกรณีที่ไม่มีการ tilt
ถ้า f-stop มาก (รูรับแสงเล็ก) จะทำให้ depth of field กว้าง
ถ้า f-stop น้อย (รูรับแสงกว้าง) จะทำให้ depth of field แคบ

กรณีที่ tilt
ถ้า f-stop มาก (รูรับแสงเล็ก) มุมของ depth of field กว้าง
ถ้า f-stop น้อย (รูรับแสงกว้าง) มุมของ depth of field แคบ


Go to Top of Page

silhouette
สมาชิกชั้นประถม

24 Posts

Posted - 11 January 2014 :  20:29:01  Show Profile  Reply with Quote
ภาคปฏิบัติ

หลังจากที่ได้ทำความเข้าใจเกี่ยวกับ tilt แล้ว
เรามาลองดูว่าจะเอาไปใช้อย่างไร
ผมคิดว่านี่คงเป็นคำถามในใจทุกคนมาตลอด

เริ่มแรกขอย้อนกลับไปที่ค่า J
เราหาค่า J (หรือกำหนดค่า J) เพื่อจะได้ไป set tilt angle

ขอทบทวนอีกครั้งว่า ค่า J จะแปรตาม f-length นั่นหมายความว่าจะมีค่า J สำหรับ lens คนละชุดครับ



ตาราง tilt angle สำหรับ lens ที่ f-length ต่างๆ
ตัวอย่าง สมมุติ ค่า J = 1.5 เมตร, lens 150 mm tilt angle = 5.74 องศา



สำหรับตารางนี้ เป็นการหาค่า J สำหรับ tilt angle ต่างๆ
ตัวอย่าง ถ้าเราใช้ lens 90 mm tilt 2 องศา J = 2.58 เมตร

นี่คือตารางชุดหนึ่งที่เราจะต้องพกใส่กระเป๋า large format


Go to Top of Page

silhouette
สมาชิกชั้นประถม

24 Posts

Posted - 14 January 2014 :  05:46:55  Show Profile  Reply with Quote
บททดสอบภาคสนาม

การ set lens tilt มีเป้าหมายเพื่อปรับ plane of sharp focus ให้อยู่ในแนวที่เหมาะสม แล้วปรับ f-stop เพื่อให้depth of field ครอบคลุมระยะ (หรือวัตถุ) ที่เราต้องการ

แต่อย่างที่กล่าวมาแล้วว่า เมื่อเราปรับ focus plane of sharp focus จะเปลี่ยน นี่คือสิ่งที่ทำให้การ focus ในขณะที่ tilt ทำได้ยาก และย้ำอีกครั้งว่า ถ้าใช้วิธีลองผิดลองถูก โอกาสทำสำเร็จมีน้อยมาก


บททดสอบภาคสนาม บทแรก
ขอแนะนำบททดสอบที่น่าจะมีประโยชน์และง่ายที่สุด


สมมุติเราออกไปถ่าย landscape มีเสาสัญญาณ true



โดยไม่ต้อง tilt เราก็ set tripod -- จัด composition -- ปรับ focus ที่เสา -- กะ f-stop ที่เหมาะๆ – วัดแสง
แล้วก็ แชะ – แชะ (สองรูป จบ กลับ )



ที่นี้ foreground มันมีต้นไม้เท่ๆ อยู่ (และอาจจะแถม background เป็นถูเขาสวยๆด้วย) และเราก็ต้องการให้มันชัดทั้งต้นไม้ ก้อนกรวดทางเดิน ที่จะนำสายตาไปสู่เสา true ที่สง่างาม (5555) แถมด้วยภูเขาเป็น background



เราก็เลย tilt โดย set ค่า J เท่ากับ ระยะจาก lens ถึงพื้นดิน
เมื่อดูตาราง ค่า J เราก็จะได้ tilt angle สมมุติกรณีนี้ เท่ากับ 6.5 องศา
ภาพข้างบนนี้ focus ไปที่ระยะ 10 เมตร จะเห็นว่ายังไม่ได้ plane of sharp focus ที่เราต้องการ



เกิดอะไรขึ้น ถ้าเรา focus ไปที่ infinity



มีกฎอยู่ว่า ถ้าเรา tilt ไม่มาก ( ไม่เกิน 8 องศา) หากเรา focus ไปที่ infinity ผลก็คือ plane of sharp focus จะอยู่ในแนวใกล้เคียงกับแนวระนาบ(ขนานพื้น)

ดังนั้นสำหรับกรณีนี้ เราก็เพียงแค่
Set tripod (อย่าลืมดูระดับน้ำ ให้กล้องอยู่ในแนวระดับ)
จัด composition
focus ไปที่ infinity (ตอนนี้ยังไม่ tilt)
วัดหรือกำหนดค่า J โดยวัดจากระดับพื้นถึง lens (เอาคร่าวๆ)
tilt ตามองศาที่สัมพันธ์กับ J
เช็ค focus (อาจจะ fine tune นิดหน่อย)
ปรับ f-stop
วัดแสง
แล้วก็ แชะ – แชะ

ผลจะเป็นแบบนี้ครับ




ส่วนถ้าต้องการรู้ว่า f-stop เท่าไรจึงจะพอดี
ซับซ้อนครับ

ตอนนี้อยากให้เอาบททดสอบนี้ไปลองเล่นดูก่อนครับ

ได้ผลเป็นยังไง มาเล่าสู่กันฟังบ้างครับ


Edited by - silhouette on 14 January 2014 05:49:04
Go to Top of Page

นายที
Lith Master

5404 Posts

Posted - 14 January 2014 :  13:38:43  Show Profile  Reply with Quote
ขอบคุณมากครับ
Go to Top of Page

Person
สมาชิกใหม่



1 Posts

Posted - 31 January 2014 :  13:40:11  Show Profile  Reply with Quote
ขอบคุณสำหรับขอมูลครับ
Go to Top of Page

silhouette
สมาชิกชั้นประถม

24 Posts

Posted - 01 February 2014 :  11:17:55  Show Profile  Reply with Quote
ไม่ทราบว่ายังสนใจกันหรือเปล่าครับ

ถ้ายังสนใจก็อาจจะต่อภาคสองครับ
Go to Top of Page

soranai
ตี่จุยเอี้ย



786 Posts

Posted - 01 February 2014 :  12:32:02  Show Profile  Reply with Quote
สนครับ ต่อเลยครับ

www.tadeegallery.com
Go to Top of Page

silhouette
สมาชิกชั้นประถม

24 Posts

Posted - 07 February 2014 :  20:15:09  Show Profile  Reply with Quote
ขอต่อภาคสองในหัวข้อใหม่ "มือใหม่หัด tilt 2"

ตั้งใจว่าจะเขียน 3 ภาค
(ถ้ามีคนสนใจ)

Go to Top of Page
  Topic  
 New Topic  Reply to Topic
Jump To:
Black and White Rhapsodies Group © Black and White Rhapsodies Group Go To Top Of Page
Snitz Forums 2000